Sparen en beleggen

Inflatie berekenen: wat doet inflatie met je spaargeld?

Met de actuele cijfers van CBS en CPB, september 2026

Spaargeld dat door inflatie minder waard wordt

Laatst bijgewerkt: september 2026, met de cijfers van het CBS (augustus 2026) en de Macro Economische Verkenning 2027 van het CPB.

De inflatie in Nederland ligt in 2026 rond de 3,3%. Dat is hoger dan het CPB in het voorjaar nog verwachtte, vooral door duurdere energie en brandstof. Wat betekent dat voor jouw spaargeld? En hoe kun je inflatie berekenen voor je eigen situatie?

In dit artikel leg ik uit wat inflatie is, hoe je met de calculator hieronder ziet wat inflatie met je koopkracht doet, en waarom ik voor mijn eigen weg naar financiële onafhankelijkheid niet alleen op sparen vertrouw.

In het kort
  • Inflatie betekent dat alles duurder wordt, waardoor je voor hetzelfde geld minder kunt kopen.
  • In augustus 2026 was de inflatie 3,3% volgens het CBS. Het CPB verwacht 3,3% voor heel 2026 en 2,7% voor 2027.
  • Krijg je minder rente dan de inflatie, dan wordt je spaargeld elk jaar minder waard, ook al staat er meer op je rekening.
  • Op de lange termijn groeien brede aandelenfondsen historisch harder dan de inflatie, maar met flinke schommelingen onderweg.

Wat is inflatie? De betekenis in gewone taal

Inflatie is de stijging van het algemene prijsniveau over een bepaalde periode. Stijgen de prijzen gemiddeld met 3%, dan heb je volgend jaar € 103 nodig voor de boodschappen die nu € 100 kosten. De koopkracht van je geld daalt. Kort gezegd: geld wordt minder waard.

Het CBS meet de inflatie in Nederland elke maand met de consumentenprijsindex (CPI). Die volgt de prijzen van een vast mandje met producten en diensten dat past bij wat huishoudens gemiddeld uitgeven, zoals boodschappen, huur, energie, kleding en vervoer. Daarnaast publiceert het CBS de HICP, de Europees geharmoniseerde meting. Het belangrijkste verschil is dat de HICP de kosten van wonen in een eigen huis niet meetelt. Daardoor valt de HICP in Nederland meestal wat lager uit.

De Europese Centrale Bank (ECB) streeft naar een inflatie van 2% per jaar in de eurozone. Dat geldt als gezond: prijzen stijgen rustig en voorspelbaar, zonder dat je koopkracht hard onderuit gaat.

Inflatie berekenen: wat doet het met jouw spaargeld?

Met de calculator hieronder bereken je wat inflatie met je spaargeld doet. Vul je bedrag, je spaarrente, de verwachte inflatie en het aantal jaren in. Je ziet dan meteen hoeveel er straks op je rekening staat en wat dat bedrag in de prijzen van vandaag nog waard is.

Inflatie calculator voor je spaargeld
Op je rekening na 20 jaar€ 14.859
Wat dat waard is in de prijzen van nu€ 7.762

Je koopkracht daalt met ongeveer 1,3% per jaar. Over de hele periode verlies je circa € 2.238 aan koopkracht.

Rekenvoorbeeld zonder belasting. Spaarrente en inflatie veranderen in werkelijkheid elk jaar.

Zo reken je het zelf uit

Het jaarlijkse inflatiecijfer bereken je door de prijs van nu te delen door de prijs van een jaar eerder, er 1 van af te halen en dat keer 100 te doen. Kost een product nu € 103 en vorig jaar € 100, dan is de inflatie (103 ÷ 100 − 1) × 100 = 3%.

Voor je eigen spaargeld gebruik je de formule: waarde in de prijzen van nu = bedrag op je rekening ÷ (1 + inflatie)aantal jaren. De calculator doet precies dit, met de rente er al bij opgeteld.

Handig om te onthouden is het verschil tussen nominale en reële rente. De nominale rente is wat je bank je geeft. De reële rente is wat er overblijft na inflatie, ongeveer de spaarrente min de inflatie. Bij 2% rente en 3,3% inflatie is je reële rente dus ongeveer −1,3%: het getal op je rekening groeit, maar je kunt er elk jaar minder mee kopen. Tussen 2015 en 2021 gaven de meeste banken vrijwel geen spaarrente, waardoor spaarders jarenlang een negatieve reële rente hadden.

Rekenvoorbeeld

Je hebt € 10.000 op een spaarrekening met 2% rente en de inflatie is 3,3%. Na een jaar staat er € 10.200 op je rekening. In de prijzen van vorig jaar is dat maar € 9.874 waard. Je hebt dus meer euro’s, maar je kunt er zo’n € 126 minder mee kopen. Na twintig jaar staat er € 14.859, met de koopkracht van € 7.762 nu.

Inflatie 2026 en 2027: de cijfers van CBS en CPB

Volgens het CBS waren consumentenproducten en diensten in augustus 2026 gemiddeld 3,3% duurder dan een jaar eerder. In juli was dat 3,2%. Energie, inclusief brandstof, steeg het hardst: 11,7% op jaarbasis. Voedingsmiddelen, dranken en tabak waren juist iets goedkoper dan vorig jaar.

Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht in de Macro Economische Verkenning 2027, gepubliceerd op Prinsjesdag (15 september 2026), een inflatie van 3,3% voor heel 2026 en 2,7% voor 2027. In maart ging het CPB nog uit van 2,3% voor dit jaar. De hogere energie- en brandstofprijzen door de oorlog in Iran en de onrust rond de Straat van Hormuz zijn de belangrijkste reden voor die bijstelling.

Raming CPB (MEV 2027)20262027
Inflatie (CPI)3,3%2,7%
Cao-lonen bedrijven4,2%3,8%
Koopkracht mediaan huishouden+0,6%−0,1%
Economische groei (bbp)1,4%1,2%

Wat betekent dit voor je koopkracht?

De lonen stijgen nog steeds harder dan de prijzen, dus wie werkt, gaat er gemiddeld niet op achteruit door inflatie alleen. Toch groeit de koopkracht in 2026 met 0,6% veel minder dan de 1,4% die in maart werd verwacht. Voor 2027 raamt het CPB een kleine daling van 0,1% voor het mediane huishouden, vooral door hogere lasten in de inkomstenbelasting.

Voor je spaargeld is de vergelijking eenvoudiger: krijg je minder rente dan zo’n 3%, dan daalt de koopkracht van je spaarrekening. Hoe de energieprijzen zich verder ontwikkelen, blijft volgens het CPB erg onzeker. Neem de cijfers dus als richting, niet als belofte.

Inflatie per jaar in Nederland sinds 2020

Hoe hoog was de inflatie de afgelopen jaren? Het overzicht hieronder laat de jaarinflatie volgens de CPI van het CBS zien. Het uitschieterjaar 2022 springt eruit: toen werd het leven in één jaar 10% duurder.

Wat opvalt: na de piek van 2022 is de inflatie wel gedaald, maar ze blijft al drie jaar rond de 3,3% hangen. Dat is ruim boven het ECB-doel van 2%. De prijzen zijn na 2022 dus niet teruggezakt, ze stijgen alleen minder snel. Wie in 2021 € 10.000 op een spaarrekening zette tegen een lage rente, kan daar nu merkbaar minder mee kopen.

Hoe ontstaat inflatie?

Er zijn drie hoofdoorzaken van inflatie. In de praktijk spelen ze vaak tegelijk.

1. Vraaginflatie

Als mensen en bedrijven meer willen kopen dan er gemaakt wordt, stijgen de prijzen. Dat gebeurt bij sterke economische groei of als de overheid veel geld uitgeeft. Te veel geld jaagt dan op te weinig spullen, en verkopers verhogen hun prijzen.

2. Kosteninflatie

Als energie, grondstoffen of lonen duurder worden, stijgen ook de prijzen van eindproducten. Dat zie je nu weer: duurdere olie en gas maken niet alleen tanken en stoken duurder, maar na verloop van tijd ook vervoer, voedsel en andere producten. De energiecrisis van 2022 was hier het grootste recente voorbeeld van.

3. Monetaire inflatie

Als er veel meer geld in omloop komt terwijl de hoeveelheid producten gelijk blijft, wordt elke euro minder waard. Het ruime beleid van de ECB na 2020, met een rente rond nul en grote opkoopprogramma’s, heeft mede bijgedragen aan de hoge inflatie van 2022 en 2023.

Inflatie en beleggen: waarom FIRE-ers niet alleen sparen

Dit is precies waarom de FIRE-beweging vooral op beleggen inzet. Bedrijven kunnen hun prijzen verhogen als hun kosten stijgen, waardoor hun omzet en winst op de lange termijn meebewegen met de inflatie. Brede indexfondsen, zoals een ETF op de MSCI World Index, hebben historisch gemiddeld zo’n 7 tot 10% per jaar opgeleverd, ruim boven de inflatie. Daar staat tegenover dat de waarde in slechte jaren flink kan dalen.

VormHistorisch rendement per jaarBescherming tegen inflatie
Spaarrekening1 tot 3%Matig, hangt af van de rente
Obligaties2 tot 4%Beperkt
Vastgoed4 tot 6%Goed, huren en waarde stijgen vaak mee
Wereldwijd aandelenfonds7 tot 10%Goed op lange termijn, met schommelingen

Het verschil lijkt klein per jaar, maar telt hard op. In het rekenvoorbeeld hierboven wordt € 10.000 bij 2% spaarrente na twintig jaar € 7.762 in de prijzen van nu. Bij een gemiddeld rendement van 7% zou het € 38.697 worden, met een koopkracht van ruim € 20.000 nu. Dat is geen garantie, maar het laat zien waarom de tijd bij beleggen voor je werkt en bij sparen tegen je. Lees ook of je beter kunt sparen of beleggen en wat rendement precies betekent.

Inflatie zit al ingebakken in de 4%-regel

Veel FIRE-ers rekenen met de 4%-regel. Die komt uit Amerikaans onderzoek naar historische beurscijfers, de bekende Trinity-studie. Het idee: je neemt in het eerste jaar 4% van je vermogen op en verhoogt dat bedrag daarna elk jaar met de inflatie. Met een mix van aandelen en obligaties hield een portefeuille dat in de meeste historische periodes minstens dertig jaar vol.

Inflatie zit dus al in de regel verwerkt. Wie jonger stopt en langer dan dertig jaar van zijn vermogen wil leven, rekent vaak voorzichtiger met 3 tot 3,5%. Hoeveel je nodig hebt, reken je uit met je FIRE-getal.

Hoe bescherm je je spaargeld tegen inflatie?

  1. Houd een buffer aan, maar niet meer dan nodig

    Geld dat je binnen een paar jaar nodig hebt, zoals je noodbuffer, hoort op een spaarrekening. Kies daarvoor een rekening met een rente die zo dicht mogelijk bij de inflatie ligt, en laat de rest niet onnodig stilstaan.

  2. Beleg voor de lange termijn

    Voor geld dat je tien jaar of langer niet nodig hebt, is een breed gespreid indexfonds de meest gebruikte bescherming tegen inflatie. Accepteer wel dat de waarde onderweg schommelt, soms flink. Hoe je daarmee omgaat, lees je in mijn uitleg over volatiliteit.

  3. Denk aan vastgoed en je eigen woning

    Vastgoed is een klassieke bescherming tegen inflatie. Huren en woningwaarden stijgen op de lange termijn vaak mee met de prijzen. Tel ook de overwaarde op je eigen woning mee als onderdeel van je vermogen. Heb je een hypotheek met een vaste rente, dan wordt je schuld door inflatie in reële termen elk jaar een beetje kleiner.

  4. Begin vroeg en verhoog je spaarquote

    Hoe eerder je belegt, hoe langer het rente-op-rente-effect voor je werkt. Inflatie werkt tegen je als je geld stilstaat, samengesteld rendement werkt voor je als je belegt. Bereken met de eindkapitaal calculator wat maandelijks inleggen over de jaren oplevert.

Reken inflatie mee in je FIRE-getal

Je uitgaven van later zijn in euro’s hoger dan je uitgaven van nu. Bij 3% inflatie per jaar kost een levensstandaard van € 2.000 per maand over twintig jaar al zo’n € 3.612 per maand. Reken daarom in de prijzen van vandaag en gebruik een reëel rendement, dus rendement na inflatie. Zo blijft je FIRE-getal kloppen.

Veelgestelde vragen over inflatie

Hoe hoog is de inflatie in 2026 in Nederland?

In augustus 2026 was de inflatie 3,3% volgens het CBS. Het CPB verwacht in de Macro Economische Verkenning 2027 ook voor heel 2026 een inflatie van 3,3%. Dat is vergelijkbaar met 2024 en 2025, maar een stuk hoger dan de 2,3% die in maart nog werd verwacht, vooral door duurdere energie en brandstof.

Wat is de verwachte inflatie voor 2027?

Het CPB verwacht voor 2027 een inflatie van 2,7%. Dat is 0,1 procentpunt lager dan in de conceptraming van augustus, vooral omdat de korting op de dieselaccijns een jaar langer doorloopt. De onzekerheid is groot, omdat alles afhangt van hoe de energieprijzen zich ontwikkelen.

Wat doet inflatie met mijn spaargeld?

Als de inflatie hoger is dan je spaarrente, daalt je koopkracht, ook al groeit het bedrag op je rekening. Je reële rente, ongeveer de spaarrente min de inflatie, is dan negatief. Bij 2% rente en 3,3% inflatie verlies je zo’n 1,3% koopkracht per jaar. Voor geld dat je lang niet nodig hebt, is beleggen de meest gebruikte manier om dat te compenseren.

Hoe bereken ik inflatie?

Deel de prijs van nu door de prijs van een jaar eerder, haal er 1 van af en vermenigvuldig met 100. Voor je spaargeld gebruik je: waarde in de prijzen van nu = bedrag op je rekening gedeeld door (1 + inflatie) tot de macht van het aantal jaren. De inflatie calculator in dit artikel rekent dat voor je uit.

Wat is een gezond inflatiepercentage?

De ECB streeft naar 2% per jaar. Dat geldt als gezond: prijzen stijgen rustig, zonder dat de koopkracht hard daalt. Deflatie, dalende prijzen, is juist riskant, omdat mensen dan aankopen uitstellen en de economie kan vastlopen.

Wat is het verschil tussen CPI en HICP?

Beide meten hoe de prijzen van een mandje producten en diensten veranderen. De CPI is de Nederlandse meting van het CBS en telt de kosten van wonen in een eigen huis mee. De HICP is de Europese meting en doet dat niet. Daardoor is de HICP in Nederland meestal iets lager, in augustus 2026 bijvoorbeeld 2,8% tegenover 3,3% volgens de CPI.

Wat is het verschil tussen inflatie en deflatie?

Bij inflatie stijgen de prijzen en daalt je koopkracht. Bij deflatie dalen de prijzen. Dat klinkt fijn, maar het kan een negatieve spiraal veroorzaken: mensen stellen aankopen uit, bedrijven verdienen minder en ontslaan mensen.

Kan ik profiteren van inflatie?

Indirect wel. Aandelen en vastgoed bewegen op de lange termijn vaak mee met de inflatie. En heb je een hypotheek met een vaste rente, dan wordt je schuld in reële termen minder waard naarmate de prijzen stijgen.

Conclusie

Inflatie is geen abstract cijfer uit het nieuws. Met 3,3% in 2026 kost het leven elk jaar merkbaar meer, en spaargeld tegen een lage rente verliest stilletjes aan waarde. Dat is geen reden voor paniek, wel een reden om bewust te kiezen: een buffer op de spaarrekening, en geld voor later aan het werk zetten. Zo beslis jij zelf wat je geld straks nog waard is.

Verder lezen

Hoeveel heb jij nodig om vrij te zijn?

Inflatie maakt je doel elk jaar een beetje groter. Bereken je FIRE-getal en zie hoe ver je al bent.

Bereken jouw FIRE-getal

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk financieel advies. Ik ben geen financieel adviseur. Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Historische rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Cijfers van CBS en CPB worden regelmatig bijgesteld.