Studieschuld aflossen of beleggen? Zo maak je de keuze in 2027
Jarenlang was je studieschuld aflossen voor veel oud-studenten zinloos: de rente stond op 0%. Vanaf januari 2027 krijgen ruim 250.000 terugbetalers een nieuwe rente van 2,70% of zelfs 3,28%. Dan wordt de vraag ineens relevant: studieschuld aflossen of beleggen?
In dit artikel reken ik de keuze door met de cijfers van DUO en de Belastingdienst. Ik laat zien wat extra aflossen echt oplevert, wat box 3 ermee doet, wat je studieschuld betekent voor je hypotheek en wanneer aflossen juist niet slim is. Ik kijk er als psycholoog en als Barista FIRE’er naar, want een schuld is niet alleen een rekensom.
- De rente op je studieschuld staat vijf jaar vast. Voor wie in 2027 een nieuwe periode begint, is die 2,70% (SF35) of 3,28% (SF15).
- Extra aflossen levert een gegarandeerd rendement op gelijk aan je rente. Beleggen levert naar verwachting meer op, maar zonder garantie.
- Betaal je box 3, dan levert aflossen met je beleggingen of spaargeld vaak meer op dan alleen de rente.
- Mijn uitgangspunt: een studieschuld is geleend geld van de staat en die betaal je terug, ook als je later minder gaat werken. De vraag is dus niet óf je terugbetaalt, maar hoe snel.
De rente op je studieschuld in 2026 en 2027
DUO zet de rente op je studieschuld steeds voor vijf jaar vast. Het percentage hangt af van het jaar waarin je rentevaste periode begint. Voor wie in 2022 begon, was dat 0%. Die periode loopt eind 2026 af. Vanaf januari 2027 geldt voor hen het nieuwe percentage van DUO, opnieuw voor vijf jaar.
| Start rentevaste periode | SF35 | SF15 |
|---|---|---|
| 2022 | 0% | 0% |
| 2025 | 2,57% | 2,21% |
| 2026 | 2,33% | 2,29% |
| 2027 | 2,70% | 3,28% |
In Mijn DUO zie je welk percentage voor jou geldt en wanneer je rentevaste periode afloopt. Heb je meerdere schulden, bijvoorbeeld uit verschillende studies, dan heeft elke schuld een eigen periode. Elke november krijg je bericht over je rente en maandbedrag voor het volgende jaar.
De terugbetaalregels: SF35 en SF15
Welke regels voor jou gelden, hangt af van wanneer je bent gaan studeren. Voor de keuze tussen aflossen en beleggen zijn drie dingen belangrijk: hoe lang je terugbetaalt, hoeveel je maximaal per maand betaalt en wat er met de restschuld gebeurt.
| SF35 | SF15 | |
|---|---|---|
| Voor wie | Gestart met studeren vanaf 2012 | Gestart voor 2012 |
| Looptijd | Maximaal 35 jaar | Maximaal 15 jaar |
| Start terugbetalen | 2 jaar na het einde van je studiefinanciering | 2 jaar na het einde van je studiefinanciering |
| Maximaal per maand naar draagkracht | 4% van je inkomen boven de draagkrachtvrije voet | 12% van je inkomen boven de draagkrachtvrije voet |
| Restschuld na de looptijd | Wordt kwijtgescholden | Wordt kwijtgescholden |
Bij de draagkracht telt het inkomen van je partner altijd mee. Wat je aan het eind van de looptijd nog niet hebt afgelost, scheldt DUO automatisch kwijt, behalve achterstallige maandbedragen. Extra aflossen mag altijd, zonder boete.
Studieschuld aflossen of beleggen: de rekensom
De basis is simpel. Los je €10.000 extra af op een schuld met 2,70% rente, dan bespaar je €270 per jaar aan rente. Dat is zeker. Beleg je diezelfde €10.000 in een brede ETF, dan verwacht je op lange termijn meer, maar zonder garantie. In een slecht beursjaar kun je ook geld verliezen.
Wat box 3 met je studieschuld doet
Hier wordt het interessant. Je studieschuld telt in box 3 mee als schuld, voor het deel boven de drempel van €3.800 per persoon. In 2026 rekent de Belastingdienst op schulden met een voorlopig forfait van 2,70%. Dat verlaagt je box 3 belasting. Tegelijk betaal je over je beleggingen 36% belasting over 6% fictief rendement, ongeveer 2,16% per jaar.
Betaal je box 3 en ligt je studieschuld boven de drempel, dan levert aflossen met geld uit je beleggingen dus drie dingen op: je bespaart de rente, je betaalt geen box 3 meer over die beleggingen en je verliest een deel van je schuldenaftrek.
| Per €10.000, per jaar | Aflossen (zeker) | Beleggen (verwacht) |
|---|---|---|
| Je betaalt geen box 3 | €270 | €600 |
| Je betaalt wel box 3 | ongeveer €390 | €600 |
Uitgaande van 6% verwacht rendement op beleggen, wat niet gegarandeerd is. Met box 3: €270 bespaarde rente plus €216 minder box 3 over beleggingen, min ongeveer €97 aan verloren schuldenaftrek. Vereenvoudigd voorbeeld met de box 3 regels van 2026.
Beleggen wint in dit voorbeeld op papier, maar het verschil is kleiner dan veel mensen denken: zonder box 3 zo’n €330 en met box 3 ongeveer €210 per jaar per €10.000. Daarvoor neem je wel risico. Bij een SF15-schuld met 3,28% rente wordt het verschil nog kleiner.
Rekenhulp: studieschuld aflossen of beleggen
Een vereenvoudigde schatting per jaar, met de box 3 regels van 2026. Geen advies.
Vul je bedragen in om de uitkomst te zien.
Studieschuld aflossen voor je hypotheek
Wil je binnenkort een huis kopen? Dan telt je studieschuld mee. Sinds 2024 kijken geldverstrekkers naar je werkelijke maandlast aan DUO, niet meer naar je oorspronkelijke schuld. Die maandlast wordt opgehoogd met een factor die afhangt van je hypotheekrente, bijvoorbeeld 1,20 bij een rente tussen 3,5% en 4%. Volgens De Hypotheker kost €60 per maand aan DUO je dan ruimte van €72 per maand aan woonlasten.
Los je extra af en laat je DUO je maandbedrag opnieuw berekenen, dan daalt die maandlast en stijgt je maximale hypotheek. Voor wie een huis wil kopen, kan aflossen dus meer opleveren dan alleen de rente. Andersom geldt ook: is je hypotheekrente hoger dan je DUO-rente, dan is je hypotheek aflossen meestal voordeliger dan je studieschuld.
Wanneer is studieschuld aflossen slim, en wanneer niet?
Als zekerheid zwaar weegt
- Je nieuwe rente is 2,70% of hoger.
- Je betaalt box 3 over je spaargeld of beleggingen.
- Je wilt binnen een paar jaar een huis kopen.
- Je wilt de schuld zo snel mogelijk van tafel hebben.
- De schuld zit je dwars en geeft onrust.
Als je tijd en ruimte hebt
- Je rente is laag, bijvoorbeeld uit een periode met 0%.
- Je hebt nog geen noodfonds.
- Je hebt een lange beleggingshorizon en kunt dalingen uitzitten.
- Je wilt flexibel blijven: afgelost geld krijg je niet terug.
Barista FIRE en je studieschuld: gewoon terugbetalen
In FIRE-kringen hoor je soms de redenering dat je beter minder kunt gaan werken, zodat je naar draagkracht weinig betaalt en DUO de rest na 35 jaar kwijtscheldt. Daar ben ik geen voorstander van. Een studieschuld is geleend geld van de staat. Kwijtschelding is een vangnet voor mensen die echt niet kunnen betalen, geen strategie voor wie bewust minder gaat werken. Als iedereen dat zou doen, betalen alle belastingbetalers de rekening en wordt de studiefinanciering voor de volgende generatie onbetaalbaar.
Voor mij hoort het aflossen van je studieschuld daarom bij je Barista FIRE plan. Neem het maandbedrag mee in je uitgaven, of zorg dat de schuld weg is voordat je minder gaat werken. Dan is je vrijheid ook echt van jezelf.
Tegelijk zie ik als psycholoog dat een schuld voor veel mensen meer is dan een getal. Hij kan drukken, ook als de rente laag is. Dat gevoel mag meetellen. Een keuze die rust geeft en die je volhoudt, is vaak beter dan een keuze die op papier een paar honderd euro meer oplevert.
Slim je studieschuld aflossen in vijf stappen
-
Check je rente en periode in Mijn DUO
Kijk welk percentage voor jou geldt en wanneer je rentevaste periode afloopt. Een nieuwe rente kan je afweging volledig veranderen.
-
Zorg eerst voor een buffer
Afgelost geld krijg je niet terug. Houd daarom eerst drie tot zes maanden uitgaven apart op een spaarrekening, en los pas af met wat daarboven zit.
-
Kijk of je werkgever meebetaalt
Steeds meer werkgevers laten je je studieschuld aflossen via je individueel keuzebudget, waardoor je met brutoloon aflost. Dat voordeel kan flink oplopen. Kijk in je cao of vraag het na bij HR.
-
Los extra af via Mijn DUO
Extra aflossen kan altijd, zonder boete. Je kiest een eenmalig bedrag of een vast bedrag per maand bovenop je gewone termijn.
-
Kies lagere maandlasten of een kortere looptijd
Wil je binnenkort een hypotheek? Vraag DUO dan om je maandbedrag opnieuw te berekenen. Anders kun je ook kiezen voor een kortere looptijd, zodat je eerder schuldenvrij bent.
Veelgestelde vragen over studieschuld aflossen
Is studieschuld aflossen slim in 2027?
Voor veel mensen wel. Wie in 2027 een nieuwe rentevaste periode begint, betaalt 2,70% (SF35) of 3,28% (SF15) rente. Extra aflossen levert dan een gegarandeerd rendement op gelijk aan die rente. Heb je een buffer, betaal je box 3 of wil je een huis kopen, dan is aflossen extra aantrekkelijk.
Wat is de rente op mijn studieschuld in 2027?
Voor terugbetalers die in januari 2027 een nieuwe rentevaste periode van vijf jaar beginnen, is de rente 2,70% onder SF35 en 3,28% onder SF15. In Mijn DUO zie je welk percentage voor jou geldt.
Mag je je studieschuld extra aflossen zonder boete?
Ja. Extra aflossen bij DUO kan altijd en zonder boete, eenmalig of maandelijks bovenop je gewone termijn.
Telt mijn studieschuld mee in box 3?
Ja. Je studieschuld telt in box 3 als schuld, voor het deel boven de drempel van 3.800 euro per persoon. In 2026 rekent de Belastingdienst op schulden met een voorlopig forfait van 2,70%. Dat verlaagt je box 3 belasting, als je die betaalt.
Hoe telt een studieschuld mee voor je hypotheek?
Sinds 2024 kijken geldverstrekkers naar je werkelijke maandlast aan DUO, opgehoogd met een factor die afhangt van je hypotheekrente. Los je extra af en laat je je maandbedrag opnieuw berekenen, dan stijgt je maximale hypotheek.
Wat gebeurt er met mijn studieschuld na 35 jaar?
Wat je aan het eind van de looptijd nog niet hebt afgelost, scheldt DUO automatisch kwijt. Achterstallige maandbedragen worden niet kwijtgescholden. Bij overlijden wordt de hele studieschuld kwijtgescholden.
Conclusie
Met de nieuwe rente van 2027 is studieschuld aflossen voor veel oud-studenten opeens een serieuze optie. Beleggen levert naar verwachting nog steeds meer op, maar het verschil is klein, zeker als je box 3 betaalt. Aflossen geeft zekerheid, meer ruimte voor een hypotheek en voor sommigen vooral rust.
Er is geen goed of fout antwoord. Kijk naar je rente, je buffer, je plannen en je gevoel bij schuld. En wie later minder wil werken, neemt de terugbetaling van de studieschuld mee in het plan. Zo maak je een keuze die bij jouw route naar financiële vrijheid past.
Verder lezen
Schulden en wonen
Beleggen en belasting
Doe de korte check en zie welke geldstap nu voor jou aan de beurt is.
Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Cijfers en regels, zoals die van Box 3 en DUO, kunnen veranderen.