Belasting over aandelen 2026: wat betaal je echt?
Laatst bijgewerkt: september 2026, met de box 3-regels van 2026 en de stand van de plannen voor 2028.
Belasting over aandelen werkt in Nederland anders dan veel beleggers denken. Je betaalt geen belasting op het moment dat je met winst verkoopt. Wel betaal je elk jaar vermogensbelasting in box 3 over de waarde van je beleggingen. En krijg je dividend, dan kan er dividendbelasting worden ingehouden.
In dit artikel lees je precies hoe de belasting over aandelen in 2026 werkt, wat je betaalt, wat er in 2027 en 2028 mogelijk verandert, en wat dat betekent als je bouwt aan financiële onafhankelijkheid. Met de calculator reken je je eigen box 3-belasting uit.
- Over koerswinst bij verkoop betaal je als particulier geen aparte belasting.
- Wel betaal je jaarlijks box 3: 36% over een fictief rendement van 6% op je beleggingen, voor het deel van je vermogen boven € 59.357 per persoon (2026).
- Dat komt neer op maximaal ongeveer 2,2% van je belegd vermogen per jaar, afhankelijk van hoe ver je boven de vrijstelling zit.
- Op Nederlandse dividenden wordt 15% dividendbelasting ingehouden. Die verreken je met je inkomstenbelasting.
- Vanaf 2028 wil het kabinet belasten over je werkelijke rendement, inclusief ongerealiseerde koerswinst. Die plannen staan nog niet vast.
Welke belasting betaal je over aandelen?
Als particuliere belegger krijg je met twee soorten belasting te maken:
1. Box 3: vermogensbelasting
Je aandelen, ETF’s, obligaties en crypto vallen in box 3. De Belastingdienst kijkt niet naar je werkelijke winst of verlies, maar rekent met een fictief rendement van 6% over de waarde op 1 januari. Daarover betaal je 36%.
2. Dividendbelasting
Keert een Nederlands bedrijf dividend uit, dan wordt 15% dividendbelasting ingehouden voordat het geld op je rekening staat. Dat is een voorheffing: je verrekent het met je inkomstenbelasting, dus je betaalt het niet dubbel.
Heb je 5% of meer van de aandelen in één bedrijf, zoals je eigen bv, dan val je in box 2 (aanmerkelijk belang). Dat laat ik in dit artikel buiten beschouwing.
Belasting over aandelen berekenen
Vul hieronder je beleggingen, spaargeld en eventuele box 3-schulden in, zoals ze op 1 januari 2026 waren. De calculator rekent met de forfaitaire percentages van 2026 en laat zien hoeveel box 3 je ongeveer betaalt.
Indicatie met de percentages van 2026: 6,00% voor beleggingen en overige bezittingen, voorlopig 1,28% voor spaargeld, 2,70% voor schulden boven de drempel van € 3.800 per persoon, en 36% belasting. Vrijstellingen voor groene beleggingen en de tegenbewijsregeling zijn niet meegerekend.
Box 3 betaal je elk jaar opnieuw, ook als je van je vermogen leeft. Daardoor heb je in Nederland veel meer vermogen nodig dan de bekende 4%-regel zegt. In Barista FIRE berekenen reken je je eigen getal uit, inclusief deze belasting.
Hoeveel belasting betaal je over aandelen? Rekenvoorbeelden
Hoeveel box 3 je betaalt, hangt sterk af van hoe ver je boven de vrijstelling zit. Voor een alleenstaande die alleen belegt, ziet dat er zo uit:
Alleenstaande, alleen beleggingen, geen schulden. In euro’s: € 338, € 878, € 4.118, € 9.518 en € 20.318 per jaar. Het maximum ligt bij 2,16% (6% × 36%).
Fiscale partners hebben op 1 januari samen € 150.000 aan beleggingen en € 50.000 spaargeld: € 200.000 in totaal. Hun gezamenlijke vrijstelling is € 118.714.
Het fictieve rendement is € 150.000 × 6% + € 50.000 × 1,28% = € 9.640. Daarvan is het deel boven de vrijstelling belast: € 9.640 × (€ 81.286 ÷ € 200.000) = € 3.918. Aan belasting betalen ze 36% daarvan: ongeveer € 1.410 per jaar.
Betaal je belasting over koerswinst of bij verkoop?
Nee, niet direct. Nederland heeft voor particulieren geen belasting op de winst bij verkoop van aandelen, zoals de Verenigde Staten of België dat wel kennen. Verkoop je met € 10.000 winst, dan hoef je daar op dat moment niets over af te rekenen.
Wel werkt een koersstijging indirect door. Is je portefeuille op 1 januari meer waard, dan is je box 3-grondslag hoger, en betaal je dat jaar meer vermogensbelasting.
Je hebt € 80.000 belegd. Na een goed beursjaar staat je portefeuille op 1 januari op € 95.000. Je betaalt geen belasting over die € 15.000 winst, maar je box 3-grondslag is wel € 15.000 hoger. Als alleenstaande betaal je daardoor ongeveer € 324 meer box 3 (€ 15.000 × 6% × 36%).
Was je werkelijke rendement in een jaar lager dan het forfait, bijvoorbeeld door een beursdaling? Dan kun je met de tegenbewijsregeling je werkelijke rendement opgeven en betaal je over dat lagere bedrag. Daarbij tellen dividend en waardeveranderingen mee, ook als je niet hebt verkocht.
Dividendbelasting: hoe werkt het precies?
Bij dividend van Nederlandse bedrijven wordt 15% dividendbelasting ingehouden. Die geef je in je aangifte op als voorheffing: je verrekent het met je inkomstenbelasting, en betaal je te weinig inkomstenbelasting om het te verrekenen, dan krijg je het terug. Bij buitenlandse aandelen houdt het land van het bedrijf vaak bronbelasting in. Hoeveel en of je dat kunt verrekenen, hangt af van het belastingverdrag.
| Situatie | Ingehouden belasting | Kun je het verrekenen? |
|---|---|---|
| Nederlandse aandelen | 15% dividendbelasting | Ja, als voorheffing in je aangifte |
| Amerikaanse aandelen, direct gekocht | 15% met een W-8BEN-formulier, anders 30% | Meestal tot 15%, via voorkoming van dubbele belasting |
| Ierse ETF (bijvoorbeeld IWDA, VWCE) | Geen belasting op de uitkering aan jou | Niet nodig. Wel verliest het fonds zelf een deel aan buitenlandse bronbelasting (dividendlek) |
Je broker of bank zet de ingehouden dividendbelasting op je jaaroverzicht. Neem die over in je aangifte, anders laat je geld liggen.
Herbeleggend of uitkerend: wat is fiscaal beter?
ETF’s bestaan in twee varianten. Een uitkerende ETF (distributing) keert het dividend aan jou uit. Een herbeleggende ETF (accumulating) stopt het dividend direct terug in het fonds.
In het huidige box 3-stelsel maakt dat voor je belasting weinig uit. Je betaalt box 3 over de waarde op 1 januari, en of het dividend op je rekening staat of in het fonds zit, verandert die waarde nauwelijks. Bij de veelgebruikte Ierse ETF’s wordt op de uitkering aan jou ook geen dividendbelasting ingehouden.
Het echte voordeel van herbeleggend is gemak: je hoeft niets opnieuw te beleggen, er blijft geen geld ongebruikt op je rekening staan en het rente-op-rente-effect werkt ongestoord door. Leef je van je vermogen, dan kan een uitkerende ETF juist handig zijn, omdat er dan vanzelf geld binnenkomt.
Dividendlek: de verborgen belastingkosten
Dividendlek is belasting die binnen een fonds verloren gaat en die je als belegger niet kunt terugvragen. Een Iers fonds dat Amerikaanse aandelen bezit, betaalt bijvoorbeeld 15% Amerikaanse bronbelasting over de dividenden die het ontvangt. Dat drukt het rendement van het fonds, zonder dat je het op je overzicht ziet.
Ierse ETF’s zijn voor Amerikaanse dividenden relatief gunstig, omdat Ierland een belastingverdrag met de VS heeft. Daarom zijn populaire ETF’s zoals IWDA en VWCE in Ierland gevestigd. Sommige Nederlandse indexfondsen kunnen een deel van de ingehouden belasting terugvragen, waardoor hun lek soms nog kleiner is. Vergelijk fondsen daarom niet alleen op kosten, maar ook op de tracking difference: het verschil tussen het rendement van het fonds en dat van de index. Meer daarover lees je in mijn artikel over de MSCI World Index.
Belasting over aandelen in 2027 en 2028
Voor 2027 blijft het huidige stelsel gelden, met een iets hoger fictief rendement op beleggingen: 6,37% in plaats van 6%. Daardoor betaal je in 2027 bij een gelijk vermogen iets meer box 3.
Voor 2028 wil het kabinet een heel nieuw stelsel: belasting over je werkelijke rendement. Volgens het wetsvoorstel dat de Tweede Kamer in februari 2026 aannam, betaal je dan 36% over je dividend, rente en waardestijging, ook als je je aandelen niet verkoopt. Dat heet een vermogensaanwasbelasting. In plaats van een heffingsvrij vermogen komt er een heffingsvrij resultaat van € 1.800 per persoon per jaar, en verliezen mag je verrekenen met latere jaren.
Het wetsvoorstel ligt bij de Eerste Kamer. In een Kamerbrief van 13 september 2026 vraagt het kabinet de behandeling aan te houden en belooft het in het voorjaar van 2027 nieuwe voorstellen. Wordt de wet niet vóór 31 december 2026 aangenomen, dan volgt minstens een jaar uitstel. De regels voor 2028 staan dus nog niet vast.
Voor beleggers betekent een vermogensaanwasbelasting vooral dat je in goede beursjaren meer betaalt en in slechte jaren niets, met verlies dat je later kunt verrekenen. Het blijft belangrijk om de ontwikkelingen te volgen. Ik werk dit artikel bij zodra er meer duidelijk is.
Wat betekent dit voor je FIRE-strategie?
Box 3 is een vaste kostenpost in je plan
Zolang je vermogen onder de vrijstelling blijft, betaal je niets. Maar als je bouwt aan financiële onafhankelijkheid, kom je daar vroeg of laat ruim boven. Reken dan met ongeveer 1,5 tot 2% box 3 per jaar over je belegde vermogen, en neem dat mee in je verwachte rendement en je FIRE-getal.
Een voordeel van het Nederlandse stelsel: je kunt vrij herbalanceren of verkopen zonder direct belasting af te rekenen. En pensioenopbouw en een lijfrente vallen niet in box 3. Je jaarruimte benutten kan dus slim zijn, zolang je beseft dat dat geld vastzit tot je pensioen.
Veelgestelde vragen over belasting over aandelen
Betaal ik belasting als ik aandelen verkoop met winst?
Nee, niet direct. Nederland heeft voor particulieren geen belasting op verkoopwinst. Wel verhoogt een hogere waarde op 1 januari je box 3-grondslag, en daarmee je vermogensbelasting over dat jaar.
Hoeveel belasting betaal ik over aandelen in 2026?
Je betaalt 36% over een fictief rendement van 6% op je beleggingen, voor het deel van je vermogen boven € 59.357 per persoon. Over dat deel is dat ongeveer 2,16% per jaar. Als percentage van je totale belegde vermogen is het lager, bijvoorbeeld 0,88% bij € 100.000 en 1,65% bij € 250.000 als alleenstaande.
Vanaf welk bedrag betaal je belasting over aandelen?
In 2026 betaal je box 3 als je totale vermogen in box 3 op 1 januari hoger is dan € 59.357, of € 118.714 met een fiscale partner. Spaargeld en beleggingen tellen daarbij samen.
Hoe geef ik mijn aandelen op in de belastingaangifte?
Je geeft de waarde van je beleggingen op 1 januari op in box 3. Je broker of bank stuurt daarvoor een jaaroverzicht, en vaak staan de gegevens al vooraf ingevuld. Ingehouden Nederlandse dividendbelasting geef je op als voorheffing.
Wat als mijn aandelen in waarde zijn gedaald?
Box 3 wordt berekend over de waarde op 1 januari, ongeacht wat er daarna gebeurt. Was je werkelijke rendement over het jaar lager dan het forfait, dan kun je met de tegenbewijsregeling je werkelijke rendement opgeven. Is dat negatief, dan betaal je over die beleggingen geen box 3.
Komt er vanaf 2028 belasting over koerswinst?
Dat is het plan. Volgens het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 betaal je dan 36% over je werkelijke rendement, inclusief waardestijging die je nog niet hebt verkocht. Het kabinet vroeg in september 2026 om uitstel van de behandeling en komt in 2027 met nieuwe voorstellen, dus de regels staan nog niet vast.
Hoeveel belasting betaal ik over Amerikaanse aandelen?
Over de waarde betaal je gewoon box 3. Op dividend houdt de VS 15% in als je een W-8BEN-formulier hebt ingevuld, en anders 30%. Die 15% kun je meestal verrekenen in je Nederlandse aangifte. Via een Ierse ETF zie je geen inhouding, maar verliest het fonds wel een deel aan dividendlek.
Worden crypto’s net zo belast als aandelen?
Ja. Crypto valt in box 3 onder de overige bezittingen, net als aandelen en ETF’s. Ook daarvoor geldt in 2026 een fictief rendement van 6%.
Conclusie
Als particuliere belegger betaal je in Nederland geen belasting over verkoopwinst, maar wel elk jaar box 3 over de waarde van je beleggingen. Onder de vrijstelling betaal je niets, daarboven kan het oplopen tot ruim 2% per jaar. Dividendbelasting verreken je met je aangifte, en bij Ierse ETF’s zie je die niet eens. Houd de plannen voor 2028 in de gaten, want dan kan er echt veel veranderen. Tot die tijd: reken box 3 mee in je plan, en laat het je niet weerhouden van beleggen.
Verder lezen
Belasting
Weet je nu wat box 3 je kost, maar nog niet wat je ermee wilt? In de FIRE Journey cursus maak je stap voor stap een plan dat bij jouw leven past, van je cijfers tot je beleggingsplan. Module 1 is gratis.
Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal of financieel advies. Ik ben geen belasting- of financieel adviseur. De bedragen gelden voor 2026, het spaarforfait is voorlopig en de plannen voor box 3 vanaf 2028 staan nog niet vast. Laat je bij twijfel adviseren door een belastingadviseur.