Rente op rente berekenen: formule, calculator en voorbeelden
Rente op rente, ook wel samengestelde rente of het compound interest-effect, is misschien wel het krachtigste principe in persoonlijke financiën. Albert Einstein zou het ooit het achtste wereldwonder hebben genoemd, al is niet zeker dat hij dat echt zei. De cijfers spreken in elk geval voor zich.
In dit artikel leg ik uit hoe rente op rente werkt, hoe je het berekent met een formule, in Excel of met de calculator hieronder, en waarom het de motor is achter elke FIRE-strategie.
- Bij rente op rente krijg je ook rente over eerder ontvangen rente, waardoor je vermogen exponentieel groeit.
- De formule: eindbedrag = beginbedrag × (1 + r/n)^(n × t).
- In Excel gebruik je de functie TW (in het Engels FV).
- Tijd is de belangrijkste factor: tien jaar eerder beginnen kan meer opleveren dan drie keer zoveel inleggen.
Wat is rente op rente?
Rente op rente betekent dat je niet alleen rente krijgt over je oorspronkelijke inleg, maar ook over de rente die je al hebt opgebouwd. Je rente verdient dus zelf ook weer rente. Daardoor groeit je vermogen niet in een rechte lijn, maar steeds sneller.
Het verschil met enkelvoudige rente, waarbij je alleen rente krijgt over je beginbedrag, zie je hier:
| Moment | Enkelvoudige rente (5%) | Rente op rente (5%) | Verschil |
|---|---|---|---|
| Start | €10.000 | €10.000 | €0 |
| Na 5 jaar | €12.500 | €12.763 | +€263 |
| Na 10 jaar | €15.000 | €16.289 | +€1.289 |
| Na 20 jaar | €20.000 | €26.533 | +€6.533 |
| Na 30 jaar | €25.000 | €43.219 | +€18.219 |
Jaarlijks bijgeschreven rente, zonder kosten en belasting.
Bij enkelvoudige rente ontvang je elk jaar €500. Bij rente op rente groeit dat bedrag elk jaar, tot ruim €2.000 in het dertigste jaar, op dezelfde inleg.
Rente op rente calculator
Vul je eigen bedragen in en zie direct wat rente op rente met jouw vermogen doet:
Rendement wordt maandelijks samengesteld. Geen rekening gehouden met kosten, inflatie of belasting. Wil je ook met inflatie, een jaarlijkse verhoging van je inleg of box 3 rekenen? Gebruik dan de eindkapitaal calculator.
De formule voor rente op rente
A = P × (1 + r/n)^(n × t)
- A = eindkapitaal
- P = beginkapitaal
- r = rente of rendement per jaar, als decimaal (7% = 0,07)
- n = aantal keer per jaar dat de rente wordt bijgeschreven (maandelijks = 12)
- t = looptijd in jaren
Voorbeeld: €10.000 × (1 + 0,07/12)^(12 × 20) = €40.387
Wordt de rente één keer per jaar bijgeschreven, dan is n gewoon 1 en wordt de formule A = P × (1 + r)^t. Dezelfde €10.000 groeit dan in twintig jaar naar €38.697.
Rente op rente berekenen in Excel
In Excel en Google Spreadsheets gebruik je de functie TW (toekomstige waarde). In de Engelse versie heet die FV.
=TW(rente; aantal termijnen; inleg per termijn; beginkapitaal)
Voor €10.000 die je 20 jaar laat staan tegen 7% per jaar typ je:
=TW(7%; 20; 0; -10000)
De uitkomst is €38.697. Het beginkapitaal vul je negatief in, omdat het geld is dat je inlegt. Excel geeft dan een positief eindbedrag.
Rente op rente per maand berekenen
Wordt de rente per maand bijgeschreven, of leg je elke maand in? Gebruik dan het maandrendement: deel het jaarpercentage door 12, en reken met het aantal maanden in plaats van jaren. Bij maandelijkse inleg groeit niet alleen je beginkapitaal, maar ook elke inleg afzonderlijk. Hoe je dat precies berekent, met formule, Excel en een calculator met inflatie en box 3, lees je in eindkapitaal berekenen.
Rekenvoorbeelden: wat doet rente op rente in de praktijk?
Voorbeeld 1: eenmalig €10.000 inleggen
Jaarlijks bijgeschreven. Na dertig jaar is €66.123 van het eindbedrag rendement.
Voorbeeld 2: het effect van vroeg beginnen
| Persoon | Belegt | Per maand | Totaal ingelegd | Op 65 jaar (7%) |
|---|---|---|---|---|
| Anna | van 25 tot 35, daarna niets meer | €300 | €36.000 | €421.000 |
| Ben | van 35 tot 65 | €300 | €108.000 | €366.000 |
Maandelijks samengesteld, zonder kosten en belasting. Afgeronde bedragen.
Meer voorbeelden met een maandelijkse inleg vind je bij eindkapitaal berekenen.
Anna legt drie keer minder in dan Ben, maar eindigt met ongeveer €55.000 meer. Puur omdat ze tien jaar eerder begon en haar geld veertig jaar de tijd kreeg.
Wat beïnvloedt het rente-op-rente-effect?
1. Tijd, de belangrijkste factor
Hoe langer je geld blijft staan, hoe groter het effect. De eerste jaren lijkt de groei traag, de laatste jaren gaat het hard. Steeds meer van je vermogen bestaat dan uit eerder opgebouwd rendement, dat zelf ook weer rendement oplevert.
2. Rendement: elk procent telt
| Rendement | €10.000 na 30 jaar | €200 per maand na 30 jaar |
|---|---|---|
| 3% | €24.273 | €116.547 |
| 5% | €43.219 | €166.452 |
| 7% | €76.123 | €243.994 |
| 9% | €132.677 | €366.149 |
Eenmalige inleg jaarlijks samengesteld, maandelijkse inleg maandelijks samengesteld. Geen garantie voor de toekomst.
Let ook op inflatie: een rendement van 3% op je spaarrekening is na inflatie vaak bijna niets.
Het verschil tussen 3% en 7% is na dertig jaar meer dan een verdrievoudiging van je eindkapitaal. Daarom is beleggen in brede ETF’s met lage kosten zo krachtig voor het opbouwen van passief inkomen.
3. Kosten: de stille vermogensvreter
Kosten werken als rente op rente in omgekeerde richting. Een beheervergoeding van 1,5% per jaar klinkt klein, maar bij 7% rendement kost het je over dertig jaar ruim een derde van je eindkapitaal. Kies daarom voor ETF’s met lage lopende kosten.
4. Hoe vaak de rente wordt bijgeschreven
Hoe vaker rente wordt bijgeschreven, hoe iets groter het effect. Voor €10.000 bij 7% over dertig jaar scheelt maandelijks bijschrijven ten opzichte van jaarlijks ongeveer €5.000. Bij beleggingen is er geen vaste bijschrijving: de koers beweegt elke dag, en het effect ontstaat doordat je rendement in je belegging blijft zitten.
De regel van 72
Wil je snel weten hoe lang het duurt voordat je vermogen verdubbelt? Deel 72 door je jaarlijkse rendement.
| Rendement | Verdubbeling na (72 ÷ r) |
|---|---|
| 3% | 24 jaar |
| 5% | 14,4 jaar |
| 7% | 10,3 jaar |
| 10% | 7,2 jaar |
Bij 7% verdubbelt je vermogen dus ongeveer elke tien jaar. Start je op je dertigste met €50.000, dan heb je op je zestigste in theorie ruim €380.000, zonder één euro extra in te leggen.
Rente op rente in de context van FIRE
Rente op rente is de reden waarom een hoge spaarquote vroeg in je leven zo krachtig is. Elke euro die je op je 25e belegt, is bij 7% rendement op je 55e bijna €8 waard. Dezelfde euro belegd op je 45e is op je 55e ongeveer €2 waard.
Barista FIRE en rente op rente
Bij Barista FIRE hoef je niet te wachten tot je vermogen helemaal compleet is. Zodra je parttime gaat werken, dek je een deel van je uitgaven met dat inkomen. Daardoor hoef je je vermogen minder snel aan te spreken, en krijgt rente op rente meer tijd om zijn werk te doen.
Dat is voor mij de kracht van de combinatie: nu al meer vrijheid, terwijl je vermogen op de achtergrond doorgroeit.
De psychologie van rente op rente
Als psycholoog zie ik dat mensen rente op rente stelselmatig onderschatten. Dat heet de exponential growth bias: ons brein denkt lineair. We verwachten dat twee keer zo lang twee keer zoveel oplevert, terwijl het bij rente op rente vaak veel meer is.
Dat heeft gevolgen. Mensen stellen beginnen uit, omdat de eerste jaren weinig lijken op te leveren. €10.000 wordt bij 7% na een jaar €10.700. Saai. Maar in het twintigste jaar groeit datzelfde bedrag in één jaar met ruim €2.700, bijna vier keer zoveel als in het eerste jaar.
Visualiseer niet het getal van nu, maar het getal van later. Zet de uitkomst van de calculator op een plek waar je hem ziet. Weten dat €300 per maand over 25 jaar bij 7% ruim €243.000 kan zijn, maakt het makkelijker om die €300 niet aan iets anders uit te geven.
Veelgestelde vragen
Wat is rente op rente?
Rente op rente, of samengestelde rente, betekent dat je rente ontvangt over je beginkapitaal én over eerder opgebouwde rente. Daardoor groeit je vermogen op de lange termijn exponentieel.
Hoe bereken je rente op rente?
Met de formule A = P × (1 + r/n)^(n × t). P is je beginkapitaal, r het rendement per jaar, n het aantal keer per jaar dat de rente wordt bijgeschreven en t de looptijd in jaren. In Excel gebruik je de functie TW.
Hoe bereken je rente op rente in Excel?
Gebruik =TW(rente; aantal termijnen; inleg per termijn; beginkapitaal). Voor €10.000 die 20 jaar groeit tegen 7% per jaar is dat =TW(7%; 20; 0; -10000), met als uitkomst €38.697. Met een maandelijkse inleg reken je per maand: deel de rente door 12 en vermenigvuldig het aantal jaren met 12.
Wat is de regel van 72?
Een vuistregel: deel 72 door je jaarrendement om te weten na hoeveel jaar je vermogen verdubbelt. Bij 7% rendement is dat ongeveer tien jaar.
Werkt rente op rente ook bij een spaarrekening?
Ja. De ontvangen rente wordt bij je saldo opgeteld, waarna je daar ook rente over krijgt. Het effect is wel kleiner dan bij beleggen, omdat de spaarrente meestal lager is. Voor de belasting over spaargeld gelden de regels van box 3, met een hoger heffingsvrij vermogen als je een fiscaal partner hebt.
Werkt rente op rente ook bij schulden?
Ja, en dan in je nadeel. Een creditcardschuld van €2.000 tegen 15% rente groeit bij niets aflossen in tien jaar naar ruim €8.000. Daarom gaat het aflossen van dure schulden voor beleggen.
Hoe profiteer je het meest van rente op rente bij ETF’s?
Begin zo vroeg mogelijk, kies voor accumulerende ETF’s die dividend automatisch herbeleggen, houd de kosten laag en leg elke maand automatisch een vast bedrag in.
Verder lezen
Zie wat rente op rente doet met jouw situatie, en wanneer je jouw FIRE-getal bereikt.
Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Cijfers en regels, zoals die van Box 3, kunnen veranderen.