Belasting over spaargeld 2026: hoeveel spaargeld mag je belastingvrij hebben?
Hoeveel belasting betaal je over spaargeld in 2026? Voor de meeste mensen valt het mee: het heffingsvrij vermogen is €59.357, en daarboven gaat het om ongeveer 0,46% per jaar.
Wie vermogen opbouwt richting (Barista) FIRE, krijgt vroeg of laat met box 3 te maken. In dit artikel leg ik uit hoe de belasting over spaargeld werkt, wat de vrijstelling is, hoeveel je in de praktijk betaalt en welke mogelijkheden er zijn om je box 3-heffing te beperken. Met rekenvoorbeelden en een calculator waarmee je je eigen situatie doorrekent.
- Heffingsvrij vermogen: €59.357 per persoon, €118.714 voor fiscale partners.
- Fictief rendement op spaargeld: 1,28% (voorlopig), op beleggingen 6,00%.
- Tarief box 3: 36%. Over spaargeld boven de vrijstelling betaal je dus ongeveer 0,46% per jaar.
- Peildatum is 1 januari 2026: wat je die dag bezit, telt voor het hele jaar.
Heffingsvrij vermogen 2026: hoeveel spaargeld mag je belastingvrij hebben?
In 2026 mag je als alleenstaande €59.357 aan vermogen hebben zonder vermogensbelasting te betalen. Voor fiscale partners is dat samen €118.714. Dit heet het heffingsvrij vermogen. Het geldt voor je totale vermogen in box 3, dus spaargeld en beleggingen bij elkaar opgeteld.
Blijf je onder deze grens, dan betaal je geen box 3-belasting, hoe hoog je rente ook is. Je vult je spaargeld wel in bij je aangifte, maar de belasting is dan nul. Kijk je naar het gemiddelde spaargeld van een Nederlander, dan zie je dat veel huishoudens onder deze grens blijven.
| Situatie | Heffingsvrij vermogen 2026 |
|---|---|
| Alleenstaande | €59.357 |
| Fiscale partners (samen) | €118.714 |
| Groene beleggingen (extra vrijstelling) | €26.715 per persoon, €53.430 samen |
Goed nieuws: er lag een plan om het heffingsvrij vermogen in 2026 te verlagen naar €51.396, maar dat is niet doorgegaan. De vrijstelling is zelfs iets gestegen ten opzichte van 2025, toen die €57.684 was.
Fictief rendement box 3 in 2026: zo werkt belasting over spaargeld
Belasting over spaargeld valt onder de vermogensrendementsheffing in box 3. Je betaalt geen belasting over de rente die je echt ontvangt, maar over een fictief rendement dat de overheid per vermogenscategorie vaststelt. Voor spaargeld is dat in 2026 voorlopig 1,28%, voor beleggingen 6,00%. Over dat fictieve rendement betaal je 36% belasting.
Voor spaargeld komt dat neer op ongeveer 0,46% per jaar over het deel boven de vrijstelling (1,28% maal 36%). Het percentage voor spaargeld is nog voorlopig: het wordt begin 2027 definitief vastgesteld op basis van de gemiddelde spaarrente van 2026.
Het fictieve rendement op spaargeld volgt de gemiddelde spaarrente in Nederland. Krijg je meer rente dan gemiddeld, dan betaal je relatief weinig belasting over wat je echt verdient. Krijg je minder, dan kun je via de tegenbewijsregeling aantonen dat je werkelijke rendement lager was. Daarover verderop meer. Let daarnaast op wat inflatie met je spaargeld doet: die kost je vaak meer koopkracht dan box 3.
Rekenvoorbeelden: zoveel belasting betaal je
De voorbeelden hieronder gaan uit van de voorlopige percentages voor 2026 en van iemand zonder schulden in box 3.
Voorbeeld 1: €50.000 spaargeld
€50.000 is minder dan het heffingsvrij vermogen van €59.357.
Belasting: €0
Voorbeeld 2: €100.000 spaargeld
Belastbare grondslag: €100.000 min €59.357 = €40.643
Fictief rendement: €40.643 × 1,28% = €520
Belasting: €520 × 36% = €187 per jaar
Over je totale spaargeld is dat 0,19% per jaar.
Voorbeeld 3: €200.000 spaargeld als fiscale partners
Gezamenlijk heffingsvrij vermogen: €118.714
Belastbare grondslag: €200.000 min €118.714 = €81.286
Fictief rendement: €81.286 × 1,28% = €1.040
Belasting: €1.040 × 36% = €375 per jaar (samen)
Voorbeeld 4: spaargeld en beleggingen samen
Heb je naast spaargeld ook beleggingen? Dan telt de Belastingdienst alles op voor de grondslag, maar rekent per categorie met een eigen fictief rendement. Omdat beleggingen met 6,00% worden belast in plaats van 1,28%, betaal je bij hetzelfde vermogen meer belasting naarmate een groter deel belegd is. Hoe dat voor beleggers precies uitpakt, lees je in mijn artikel over belasting over aandelen.
Grondslag: €120.000 min €59.357 = €60.643
Deel spaargeld (50%): €30.322 × 1,28% = €388
Deel beleggingen (50%): €30.322 × 6,00% = €1.819
Fictief rendement samen: €2.207, belasting: €795 per jaar
Ter vergelijking: had dezelfde €120.000 volledig op een spaarrekening gestaan, dan was de belasting €279 per jaar.
Berekend met het voorlopige fictieve rendement van 1,28% voor spaargeld en een tarief van 36%, zonder schulden of andere bezittingen in box 3.
Belasting over spaargeld berekenen
Vul je spaargeld en beleggingen op 1 januari 2026 in. De calculator rekent met dezelfde methode als in de voorbeelden hierboven. Wil je zien wat box 3 over tien of twintig jaar met je vermogen doet, gebruik dan de calculator voor eindkapitaal berekenen.
Indicatie op basis van de voorlopige fictieve rendementen voor 2026: 1,28% op spaargeld en 6,00% op beleggingen, tarief 36%. Schulden, groene beleggingen en de tegenbewijsregeling zijn niet meegenomen.
Minder belasting over spaargeld: vijf mogelijkheden
Blijf onder het heffingsvrij vermogen
De meest directe route: zorg dat je totale box 3-vermogen op 1 januari onder de €59.357 blijft. Voor veel mensen met alleen een spaarrekening is dat al zo, zij betalen helemaal geen vermogensbelasting. Houd daarbij wel een goede buffer aan: in mijn artikel over je noodfonds lees je hoeveel spaargeld je daarvoor nodig hebt.
Benut de vrijstelling van je fiscale partner
Heb je een fiscale partner, dan hebben jullie samen recht op €118.714 heffingsvrij vermogen. Jullie mogen de grondslag bovendien vrij onderling verdelen in de aangifte. Dat verandert niets aan het totaal, maar kan wel uitmaken voor wie de aanslag krijgt of voor inkomensafhankelijke regelingen.
Groen sparen of beleggen
Erkende groene spaar- en beleggingsproducten hebben een extra vrijstelling in box 3: in 2026 is dat €26.715 per persoon (€53.430 voor fiscale partners), bovenop het gewone heffingsvrij vermogen. Kijk wel vooruit: vanaf 2027 wordt deze vrijstelling sterk verlaagd en naar verwachting vervalt hij per 2028 helemaal. Het rendement op groene producten is bovendien vaak lager.
Spaar via lijfrente of een bankspaarrekening
Geld op een lijfrenterekening of bankspaarrekening valt niet in box 3 maar in box 1. Binnen je jaarruimte trek je de inleg af van je belastbaar inkomen, en je betaalt pas belasting bij de uitkering. Voor wie jaarruimte heeft, is dit een effectieve manier om box 3 te ontlopen en tegelijk vermogen op te bouwen. Het nadeel: het geld zit vast tot je pensioenperiode. Hoe de uitkering later belast wordt, lees je in belasting op pensioen.
Gebruik de tegenbewijsregeling
Was je werkelijke rendement lager dan het fictieve rendement, dan kun je dat aantonen en betaal je over het lagere bedrag. Let op: het werkelijke rendement gaat over je hele box 3-vermogen. Heb je ook beleggingen, dan tellen koersstijgingen mee, ook als je niets hebt verkocht. Voor wie alleen spaart en weinig rente krijgt, kan het wel lonen. Bewaar dus je jaaroverzichten van bank en broker.
Hoeveel spaargeld mag je hebben voor huurtoeslag en zorgtoeslag?
Naast de belastingvrijstelling gelden er vermogensgrenzen voor toeslagen. Dat zijn andere bedragen dan het heffingsvrij vermogen in box 3. Ook hier telt je vermogen op 1 januari.
| Toeslag | Alleenstaand | Met toeslagpartner |
|---|---|---|
| Huurtoeslag | €38.479 | €76.958 |
| Zorgtoeslag | €146.011 | €184.633 |
| Kindgebonden budget | €146.011 | €184.633 |
De vermogensgrens voor huurtoeslag ligt een stuk lager dan het heffingsvrij vermogen in box 3. Je kunt dus je recht op huurtoeslag verliezen terwijl je nog geen vermogensbelasting betaalt. Het kabinet heeft daarnaast voorgesteld de grens voor zorgtoeslag en kindgebonden budget vanaf 2027 te verlagen. Controleer je situatie altijd bij Dienst Toeslagen.
Wat verandert er vanaf 2028?
Het kabinet wil box 3 vanaf 1 januari 2028 baseren op je werkelijke rendement. Voor spaargeld betekent dat: belasting over de rente die je echt ontvangt. Voor beleggingen tellen ook dividend en waardestijgingen mee. Wie een hoge spaarrente krijgt, kan daardoor meer gaan betalen dan nu. Wie weinig rente krijgt, is juist beter af.
Helemaal zeker is dat nog niet. De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in met het wetsvoorstel, maar de Eerste Kamer moet nog stemmen en het kabinet heeft aanpassingen aangekondigd. Komt de wet niet op tijd door de Eerste Kamer, dan schuift de invoering waarschijnlijk een jaar op. Tot die tijd blijft het huidige stelsel met fictieve rendementen en de tegenbewijsregeling gelden. Plan je een langetermijn FIRE-strategie, houd dit dan in de gaten. In Barista FIRE berekenen in Nederland laat ik zien hoe je box 3 meeneemt in je eigen FIRE-getal.
Waarom box 3 zwaarder voelt dan het is
Als psycholoog zie ik hoe sterk een woord als vermogensbelasting kan werken. Mensen zijn gevoeliger voor verlies dan voor winst, dus een aanslag blijft beter hangen dan de rente die ernaast binnenkomt. Reken je het uit, dan gaat het bij spaargeld meestal om een paar honderd euro per jaar.
In mijn eigen Barista FIRE traject neem ik dit soort bedragen gewoon mee in mijn planning, in plaats van mijn keuzes erdoor te laten sturen. Een vermogen dat groeit, betekent ook iets meer belasting. Dat is geen reden om minder te sparen.
Veelgestelde vragen over belasting op spaargeld
Hoeveel spaargeld mag je hebben zonder belasting te betalen in 2026?
Als alleenstaande mag je in 2026 €59.357 aan vermogen in box 3 hebben zonder vermogensbelasting te betalen. Fiscale partners hebben samen €118.714. Spaargeld en beleggingen tellen daarbij samen.
Hoeveel belasting betaal je over spaargeld in 2026?
Over spaargeld boven het heffingsvrij vermogen betaal je 36% over een voorlopig fictief rendement van 1,28%. Dat komt neer op ongeveer 0,46% per jaar over het deel boven de vrijstelling.
Betaal ik belasting over de rente op mijn spaargeld?
Niet rechtstreeks. In 2026 rekent de Belastingdienst met een fictief rendement van 1,28%, los van de rente die je echt ontvangt. Was je werkelijke rendement over je hele box 3-vermogen lager, dan kun je dat aantonen met de tegenbewijsregeling.
Moet ik mijn spaargeld opgeven als het onder de vrijstellingsgrens ligt?
Ja, je vult je spaargeld altijd in bij box 3 van je aangifte. Blijft je totale vermogen onder €59.357, dan betaal je geen vermogensbelasting.
Telt mijn spaarrekening bij ING, Rabobank of ABN AMRO mee voor box 3?
Ja. Alle banktegoeden tellen mee in box 3, zoals spaarrekeningen, betaalrekeningen en deposito’s, ongeacht bij welke bank. Meestal staat de stand op 1 januari al vooraf ingevuld in je aangifte.
Hoeveel spaargeld mag je hebben voor huurtoeslag?
In 2026 is de vermogensgrens voor huurtoeslag €38.479 voor alleenstaanden en €76.958 met een toeslagpartner. Dat is lager dan het heffingsvrij vermogen in box 3.
Hoeveel spaargeld mag je hebben voor zorgtoeslag?
In 2026 mag je voor zorgtoeslag maximaal €146.011 vermogen hebben als alleenstaande en €184.633 met een toeslagpartner. Voor kindgebonden budget gelden dezelfde grenzen.
Is het slim om spaargeld te beleggen om belasting te besparen?
Niet om belasting te besparen. Beleggingen hebben in box 3 een hoger fictief rendement (6,00%) dan spaargeld (1,28%), dus je betaalt er meer belasting over. Beleggen kan wel zinvol zijn voor een hoger verwacht rendement op de lange termijn.
Twijfel je daarover? Lees dan meer over sparen of beleggen.
Conclusie
Belasting over spaargeld klinkt vaak erger dan het is. Onder de €59.357 betaal je niets, en daarboven kost het je ongeveer 0,46% per jaar over het meerdere. Voor mij is dat geen reden om anders te sparen, wel om bewust te kiezen: hoeveel wil ik als buffer aanhouden, hoeveel beleg ik, en wat past bij het leven dat ik nu al wil leiden? Wie dat helder heeft, laat zich niet leiden door box 3, maar gebruikt de regels in zijn of haar voordeel.
Verder lezen
Sparen en belasting
Nu je weet wat box 3 je kost, is de volgende stap uitrekenen hoeveel je nodig hebt om financieel onafhankelijk te zijn.
Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Cijfers en regels, zoals die van Box 3, kunnen veranderen. De bedragen in dit artikel zijn gebaseerd op de regels voor 2026, stand september 2026.