Rendement berekenen: formules en 4 gratis calculators
Laatst bijgewerkt: september 2026, met de box 3-regels en de inflatieraming van het CPB voor 2026.
Rendement berekenen doe je met één eenvoudige formule: (eindwaarde − beginwaarde + ontvangen dividend) ÷ beginwaarde × 100. Maar beleg je elke maand, of wil je weten wat er na inflatie en belasting overblijft? Dan heb je een andere berekening nodig.
In dit artikel vind je de formules voor elk soort rendement, met vier gratis calculators: voor je totale rendement, je gemiddelde rendement per jaar, je rendement met maandelijkse inleg en je reële rendement na inflatie, kosten en box 3. Wil je eerst weten wat rendement precies is en welke soorten er zijn? Lees dan wat rendement betekent.
- Rendement in procenten = (eindwaarde − beginwaarde + dividend − kosten) ÷ beginwaarde × 100.
- Gemiddeld rendement per jaar bereken je met de CAGR: (eindwaarde ÷ beginwaarde)1 ÷ jaren − 1.
- Leg je maandelijks in? Gebruik dan het geldgewogen rendement, of de functie XIRR in Excel.
- Reëel netto rendement is wat je koopkracht echt groeit: na kosten, box 3 en inflatie. Dat ligt vaak 3 tot 5 procentpunt lager dan het rendement dat je broker laat zien.
Rendement berekenen: de formule
Rendement is je winst of verlies uitgedrukt als percentage van wat je hebt ingelegd. Daardoor kun je beleggingen van verschillende grootte met elkaar vergelijken. De basisformule is:
Rendement (%) = (eindwaarde − beginwaarde) ÷ beginwaarde × 100
Beleg je € 10.000 en is dat na een jaar € 11.200 waard, dan is je rendement (11.200 − 10.000) ÷ 10.000 × 100 = 12%.
Rendement berekenen met dividend en kosten
Heb je dividend ontvangen of kosten betaald, dan tellen die mee. Dividend is ook opbrengst, en transactiekosten en fondskosten gaan van je winst af. Dat heet het totaalrendement:
Totaalrendement (%) = (eindwaarde − beginwaarde + dividend − kosten) ÷ beginwaarde × 100
Voorbeeld: je koopt voor € 10.000 aan aandelen. Na een jaar zijn ze € 10.800 waard, je ontving € 300 dividend en betaalde € 20 aan kosten. Je rendement is (10.800 − 10.000 + 300 − 20) ÷ 10.000 × 100 = 10,8%. Beleg je in een accumulerende ETF, dan wordt het dividend automatisch herbelegd en zit het al in de eindwaarde. Meer over uitkeringen lees je bij wat dividend is.
Rendement calculator
Vul je inleg, de huidige waarde, ontvangen dividend en betaalde kosten in. De calculator rekent je winst in euro’s en je rendement in procenten uit.
Dit is je totale rendement over de hele periode, ongeacht hoe lang die duurde. Voor een gemiddelde per jaar gebruik je de calculator hieronder.
Gemiddeld rendement per jaar berekenen (CAGR)
Over meerdere jaren zegt je totale rendement weinig. 50% in twee jaar is iets heel anders dan 50% in tien jaar. Daarom reken je het om naar een gemiddeld rendement per jaar, de CAGR (Compound Annual Growth Rate). Die houdt rekening met rente op rente: je rendement groeit elk jaar mee over het rendement van eerdere jaren.
CAGR (%) = [(eindwaarde ÷ beginwaarde)1 ÷ aantal jaren − 1] × 100
Voorbeeld: € 10.000 groeit in 5 jaar naar € 14.693. De CAGR is (14.693 ÷ 10.000)1/5 − 1 = 8% per jaar.
Stel: je belegging stijgt het ene jaar 50% en daalt het volgende jaar 50%. Het rekenkundig gemiddelde is 0%. Toch heb je verlies: € 10.000 wordt € 15.000 en daarna € 7.500. De CAGR is −13,4% per jaar. Voor je eigen beleggingen is de CAGR dus het eerlijke getal.
Werkt alleen met één inleg aan het begin. Heb je tussendoor bijgestort, gebruik dan de calculator met maandelijkse inleg.
Rendement berekenen met maandelijkse inleg
De meeste mensen beleggen niet één keer, maar elke maand een vast bedrag. Dan klopt de gewone formule niet meer. Stel dat je € 22.000 hebt ingelegd en je portefeuille nu € 27.000 waard is. Dat is niet 22,7% rendement, want een deel van dat geld stond er pas een paar maanden in.
Je hebt dan het geldgewogen rendement nodig, ook wel intern rendement genoemd. Dat is het jaarrendement waarbij al je stortingen, met hun eigen datum, precies uitkomen op je huidige waarde. Beleg je periodiek volgens een vast schema, dan lees je in middeling berekenen hoe dat je aankoopprijs beïnvloedt.
Benadering die uitgaat van een vaste inleg aan het eind van elke maand. Voor onregelmatige stortingen gebruik je XIRR in Excel.
Rendement berekenen in Excel met XIRR
Leg je onregelmatig in, of wil je het precies weten? Gebruik dan de Excel-functie XIRR (in de Nederlandse versie heet die IR.SCHEMA). Zet in kolom A alle datums en in kolom B de bedragen: stortingen als negatief getal, en op de laatste regel de huidige waarde van je portefeuille als positief getal met de datum van vandaag. De formule =XIRR(B2:B40;A2:A40) geeft je rendement per jaar. In Google Sheets heet de functie ook XIRR.
| Datum | Bedrag | Wat het is |
|---|---|---|
| 15-01-2025 | −10.000 | Eerste inleg |
| 15-02-2025 | −200 | Maandelijkse inleg |
| 15-03-2025 | −200 | Maandelijkse inleg |
| … | … | … |
| 26-09-2026 | 15.200 | Huidige waarde |
Stortingen zijn negatief omdat het geld van jou naar je belegging gaat. De huidige waarde is positief, alsof je alles vandaag verkoopt.
Reëel rendement berekenen: na inflatie, kosten en box 3
Het rendement dat je broker laat zien, is het nominale bruto rendement. Voor je weg naar financiële onafhankelijkheid telt wat er overblijft aan koopkracht. Daarvoor haal je drie dingen van je rendement af:
- Kosten: de lopende kosten van je fonds (TER) en transactiekosten. Bij een brede ETF zo’n 0,1 tot 0,3% per jaar.
- Box 3: in 2026 betaal je 36% over een fictief rendement van 6% op beleggingen, alleen over het deel boven € 59.357 per persoon. Dat is 2,16% van dat deel, ongeacht wat je echt verdiende. Lees meer bij vermogensbelasting.
- Inflatie: in 2026 volgens het CPB 3,3%. Voor de lange termijn rekenen veel beleggers met 2 tot 2,5%. Zie inflatie berekenen.
Reëel netto rendement = (1 + nominaal rendement − kosten − box 3) ÷ (1 + inflatie) − 1
Let op: je trekt inflatie niet gewoon af, maar deelt erdoor. Bij 7% rendement en 2,5% inflatie is het reële rendement 1,07 ÷ 1,025 − 1 = 4,4%, niet 4,5%. Bij lage percentages scheelt het weinig, over dertig jaar telt het wel op.
Indicatie met de box 3-regels van 2026: vrijstelling € 59.357 per persoon, fictief rendement 6,00% op beleggingen, tarief 36%. Gaat uit van alleen beleggingen, zonder spaargeld en schulden. De regels vanaf 2028 staan nog niet vast.
Zie je hoeveel box 3 uitmaakt? Bij een belegd vermogen van € 300.000 kost box 3 je ongeveer 1,7% per jaar. Van 7% bruto rendement houd je na kosten, box 3 en 2,5% inflatie zo’n 2,5% koopkrachtgroei over. Blijf je onder de vrijstelling, dan is dat 4,2%. Hoe dit voor jouw situatie uitpakt, lees je in belasting over aandelen.
Rendement berekenen: rekenvoorbeelden
Voorbeeld 1: een wereldwijde ETF over tien jaar
Je legt € 10.000 in een accumulerende ETF op de MSCI World. Na tien jaar is die € 26.000 waard. Je totale rendement is 160%, de CAGR is (26.000 ÷ 10.000)1/10 − 1 = 10,0% per jaar.
Na 2,5% inflatie is dat 7,3% per jaar aan koopkracht. Heb je daarnaast box 3 betaald over een vermogen ruim boven de vrijstelling, dan kom je netto eerder rond de 5,5%. Nog steeds een mooi resultaat, maar een heel ander getal dan de 10% die je in je app ziet.
Voorbeeld 2: sparen of beleggen, wat houd je echt over?
In de tabel zie je wat er overblijft per euro boven de box 3-vrijstelling, bij 2,5% inflatie. Over spaargeld betaal je in 2026 ongeveer 0,46% box 3, over beleggingen 2,16%.
| Beleggingsvorm | Nominaal rendement | Reëel, zonder box 3 | Reëel, boven vrijstelling |
|---|---|---|---|
| Spaarrekening | 2,0% | −0,5% | −0,9% |
| Obligatie-ETF | 3,5% | +0,9% | −1,2% |
| Wereldwijde aandelen-ETF | 7,0% | +4,2% | +2,1% |
| S&P 500-ETF (historisch) | 9,0% | +6,2% | +4,1% |
Rekenvoorbeeld met fondskosten van 0,1 tot 0,2% en de box 3-percentages van 2026. Historische rendementen zijn geen garantie voor de toekomst.
Twee dingen vallen op. Onder de vrijstelling verliest spaargeld nog maar een beetje koopkracht, maar een obligatie-ETF wordt in box 3 behandeld als belegging en betaalt dus 2,16%. Daardoor kan het boven de vrijstelling reëel negatief uitvallen. En aandelen blijven op de lange termijn de beste bescherming tegen inflatie, als je de schommelingen kunt dragen. Lees ook sparen of beleggen en wat obligaties zijn.
Welk rendement gebruik je voor je FIRE-berekening?
In veel FIRE-berekeningen wordt gerekend met 7% nominaal per jaar, ongeveer het historische gemiddelde van een brede wereldwijde aandelen-ETF. Voor planning in Nederland is dat te optimistisch als je kosten, box 3 en inflatie vergeet. Een voorzichtige aanpak:
| Scenario | Nominaal | Reëel netto (indicatie) | Wanneer gebruiken |
|---|---|---|---|
| Voorzichtig | 5% | ongeveer 0 tot 2% | Als basis voor je planning |
| Gemiddeld | 7% | ongeveer 2 tot 4% | Historisch gemiddelde van aandelen |
| Optimistisch | 9% | ongeveer 4 tot 6% | Alleen als extra scenario |
Reëel netto na 0,2% kosten en 2,5% inflatie. De laagste waarde geldt bij een vermogen ruim boven de box 3-vrijstelling, de hoogste daaronder.
Belangrijk: je FIRE-getal bereken je niet met je rendement, maar met je opnamepercentage. Met de bekende 4%-regel is dat je jaaruitgaven keer 25. Heb je € 24.000 per jaar nodig, dan is je doel € 600.000. Je rendement bepaalt vooral hoe snel je dat bedrag bereikt. Dat reken je uit met de eindkapitaal calculator.
De 4%-regel gaat al uit van inflatie
De 4%-regel komt uit Amerikaans onderzoek naar historische beurscijfers. Je neemt in het eerste jaar 4% van je vermogen op, en verhoogt dat bedrag daarna elk jaar met de inflatie. In de meeste historische periodes hield een portefeuille met aandelen en obligaties dat minstens dertig jaar vol. Het gaat dus niet om 7% rendement min 3% inflatie, zoals je soms leest.
Voor Nederlandse beleggers komt box 3 er nog bovenop. Daarom rekenen veel FIRE-ers hier voorzichtiger, met 3 tot 3,5%. Met Barista FIRE heb je minder vermogen nodig, omdat parttime inkomen een deel van je uitgaven dekt. Dan is een tegenvallend beursjaar ook minder spannend.
Veelgemaakte rekenfouten bij rendement
Rendementen gemiddeld in plaats van samengesteld
+20% en −20% is geen 0%, maar een verlies van 4%. Gebruik voor meerdere jaren altijd de CAGR.
Stortingen meetellen als rendement
Heb je bijgestort, dan is het verschil tussen begin- en eindwaarde geen winst. Trek je inleg eraf, of gebruik de calculator met maandelijkse inleg.
Kosten en belasting vergeten
Een fonds met 1,5% kosten tegenover een ETF met 0,2% kost je over dertig jaar al snel tienduizenden euro’s. En box 3 haalt boven de vrijstelling ruim 2% per jaar van je beleggingen af.
Rekenen met nominaal rendement voor de lange termijn
Wie in euro’s van over dertig jaar rekent, overschat hoeveel hij kan kopen. Reken voor je planning met reëel rendement.
Een paar goede jaren doortrekken
Een ETF die drie jaar 15% deed, doet dat niet dertig jaar lang. Gebruik langetermijngemiddelden en een voorzichtig scenario. Lees ook over denkfouten bij beleggen.
Veelgestelde vragen over rendement berekenen
Hoe bereken je rendement?
Trek de beginwaarde af van de eindwaarde, tel ontvangen dividend erbij op en haal kosten eraf. Deel dat door de beginwaarde en vermenigvuldig met 100. Van € 10.000 naar € 11.200 is (11.200 − 10.000) ÷ 10.000 × 100 = 12% rendement.
Hoe bereken je rendement in procenten?
Rendement in procenten = winst ÷ inleg × 100. Maak je € 500 winst op € 5.000, dan is je rendement 500 ÷ 5.000 × 100 = 10%.
Hoe bereken je het gemiddelde rendement per jaar?
Met de CAGR: (eindwaarde ÷ beginwaarde) tot de macht 1 gedeeld door het aantal jaren, min 1. Van € 10.000 naar € 19.672 in tien jaar is gemiddeld 7,0% per jaar. Rendementen per jaar optellen en delen geeft een te rooskleurig beeld.
Hoe bereken je rendement met maandelijkse inleg?
Gebruik het geldgewogen rendement. Dat is het jaarrendement waarbij al je stortingen uitkomen op je huidige waarde. De calculator in dit artikel rekent dat uit voor een vaste maandinleg. Voor onregelmatige stortingen gebruik je de functie XIRR in Excel of Google Sheets.
Wat is het verschil tussen ROI en CAGR?
ROI is je totale rendement over de hele periode, zonder rekening te houden met de tijd. CAGR is het gemiddelde rendement per jaar, inclusief rente op rente. Om beleggingen over verschillende periodes te vergelijken, is de CAGR het betere getal.
Hoe bereken je reëel rendement?
Reëel rendement = (1 + nominaal rendement) ÷ (1 + inflatie) − 1. Bij 7% rendement en 2,5% inflatie is dat 4,4%. Haal daarvoor eerst kosten en box 3 van je nominale rendement af, dan heb je het reële netto rendement.
Welk rendement gebruik ik voor mijn FIRE-berekening?
Veel FIRE-ers rekenen met 7% nominaal als gemiddeld scenario en 5% als voorzichtig scenario. In Nederland houd je na kosten, box 3 en inflatie daarvan ongeveer 0 tot 4% reëel over, afhankelijk van je vermogen. Plan op het voorzichtige scenario.
Kan ik rendement berekenen in Excel?
Ja. Voor één inleg gebruik je =(eindwaarde/beginwaarde)^(1/jaren)-1. Voor meerdere stortingen gebruik je =XIRR(bedragen;datums), in de Nederlandse Excel IR.SCHEMA, met stortingen als negatieve bedragen en je huidige waarde als positief bedrag.
Conclusie
Rendement berekenen is simpel zolang je één keer inlegt: winst gedeeld door inleg. Zodra je over meerdere jaren kijkt, maandelijks bijstort of wilt weten wat je echt overhoudt, heb je de CAGR, het geldgewogen rendement en het reële netto rendement nodig. Dat laatste is het getal dat telt voor je plannen. Reken voorzichtig, houd je kosten laag, en vergeet box 3 niet.
Verder lezen
Rekenen met je geld
Nu je weet welk rendement je kunt verwachten, is de volgende stap je doel. Bereken je FIRE-getal en zie hoe lang het nog duurt.
Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk financieel advies. Ik ben geen financieel adviseur. Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Historische rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. De box 3-regels vanaf 2028 staan nog niet vast.